Binbaşı yaka rozetimi söktü — ta ki ben onun çenes...

Sabah yoklamasında sırada duruyordum. Komutan yanımdan geçerken gözlerimin içine bile bakmadı. Sadece başını salladı; sanki doğru yerde duran cansız bir nesnenin varlığını onaylar gibiydi ve hemen ardından birliğimdeki erkeklere doğru ilerledi. Onlara sıkı tokalaşmalar ve bana asla ulaşmayan cesaret verici sözlerle selam verdi.

Nisan 2023’tü. Sabahın soğuk rüzgarı Kayseri Hava Üssü’nün avlusunu kesiyor, omuzlarımda taktik yeleğin ağırlığını hissederken dik duruşumu koruyordum. Çenemi kaldırmış, gözlerimi ufka dikmiştim; akademide bana öğretildiği gibi. Ama içimde bir şeyler yavaşça çöküyordu. Ne kadar antrenman yapsam, ne kadar çalışsam, ne kadar kendimi adasam da bazıları için her zaman sadece bir erkeğe ait olması gereken bir pozisyonu işgal eden bir kadın olacağıma dair derin, sessiz bir kesinti vardı.

Adım Derya. Yirmi altı yaşındayım. Adana’da doğdum. Basit bir ailede büyüdüm; babam hayatı boyunca kamyon tamircisi olarak çalışmış, annem ise evde dikiş dikerek masrafları karşılamaya yardım etmişti. Ailem, kadının orduda yeri olmadığını, askerliğin erkek işi olduğunu, bir ofis işiyle yetinmem ya da belki kuzenlerim gibi erken evlenip evime bakmam gerektiğini söyleyerek beni büyütmüştü.

Lakin ben hep farklıydım. Çocukluğumdan beri televizyondaki askeri geçit törenlerini parıldayan gözlerle izlerdim. Disiplini, düzeni ve sarsılmaz görünen o yapının gücüne hayran kalırdım. Liseyi bitirdiğimde ailemin tüm tavsiyelerine karşı gelerek Askeri Akademi’ye giriş sınavına girdim ve kazandım. Annem ağladı; gurur gözyaşlarıyla değil, korkuyla. Babam üç gün boyunca benimle konuşmadı. Amcalarım büyük bir hata yaptığımı, ordunun beni yutup geri tüküreceğini söylediler. Ama ben gittim.

Akademi hayatımın en zor dönemiydi. Antrenman rutini, yorucu fiziksel egzersizler, teknik dersler ya da Türk yazının kavurucu güneşi altında yapılan yürüyüşler yüzünden değil… Zor olan yalnızlıktı. Seksen kursiyerlik bir sınıfta sadece dört kadındık. Eğitmenler varlığımız yüzünden herhangi bir aktiviteyi uyarlamaları gerektiğinde rahatsızlıklarını zar zor gizliyorlardı. Erkek sınıf arkadaşlarımız ise bize kibar bir kayıtsızlıkla yaklaşıyorlardı. Sanki birileri siyasi zorunluluk gereği bizi oraya yerleştirmişti ama gerçek hizmet zamanı geldiğinde hiçbir işe yaramayacak dekoratif parçalardık.

Sabah saat beş’te kalkmayı, ranzayı milimetre hassasiyetle düzenlemeyi, kahvaltıdan önce on kilometre koşmayı, taktik ve strateji derslerine katılmayı, atış, yakın dövüş, ilk yardım ve saha iletişimi eğitimlerini almayı öğrendim. Günün sonunda yatakhaneye döndüğümde gerçekten konuşabileceğim kimse yoktu. Diğer üç kız ikinci yılın sonunu göremeden bıraktı. Biri aile baskısı yüzünden, diğeri sakatlık nedeniyle, üçüncüsü ise hiçbir açıklama yapmadan ortadan kaybolarak gitti. Ben ise kaldım.

İki bin yirmi yılında, pandeminin zirvesinde, ailem katılamadığı için küçültülmüş bir törenle beretimi ve sertifikamı alarak Türk Hava Kuvvetlerinde teğmen rütbesiyle mezun oldum. Anadolu’nun merkezinde, kışın karlı dağların yükseldiği ve rüzgarın hangarları yerinden söküp atmak istercesine sert estiği Kayseri üssüne atandım. Görevim, hava keşif operasyonları için tedarik lojistiğini koordine etmekti. Detaylara dikkat gerektiren, baskı altında hızlı kararlar alma yeteneği isteyen titiz bir teknik işti.

Yaptığım işte çok iyiydim. Raporlarım kusursuzdu, tablolarımda asla hata yoktu, zaman çizelgelerim İsviçre saatleri gibi işliyordu. Ama kimse bunu fark etmiyor gibiydi. Birliğimdeki meslektaşlarım bana protokol nezaketiyle, resmi ve mesafeli bir dille yaklaşıyorlardı. Yemekhanede gruplar halinde toplanıp yüksek sesle gülüşüyorlar; antrenmanlardan, görevlerden, İstanbul ya da Ankara’daki hafta sonu kaçamaklarından bahsediyorlardı. Yaklaştığımda ise ağır bir perde gibi sessizlik çöküyordu. Açık bir düşmanlık değildi; daha kötüsüydü: Sanki var değilmişim gibi davranılmasıydı.

Emre’yi bu boğucu atmosferin içinde tanıdım. O, Özel Kuvvetler’de görev yapan bir yüzbaşıydı; bir bordo bereli. Türk askeri seçkinliğinin en üst düzey simgelerinden biriydi. Yirmi dokuz yaşındaydı, İran sınırına yakın Doğu’nun en ucundaki Van’dan geliyordu. Kelimelere ihtiyaç duymayan bir saygı uyandıran yoğun, koyu gözleri ve sarsılmaz bir duruşu vardı.

Geçici olarak Kayseri’deydi. Farklı birliklerden subaylar için şehir çevresindeki dağlık bölgede hayatta kalma eğitimi veriyordu ve eğitim alanına ekipman taşımak için lojistik desteğe ihtiyacı vardı. Ofisime girdiğinde kusursuz bir üniforma, dik bir duruşla beni selamladı:

— Teğmen Derya, karmaşık lojistik sorunlarını çözmek için doğru kişinin siz olduğunuzu duydum. Erciyes bölgesine cumaya kadar üç kamyon dolusu malzemeye ihtiyacım var ve yol yağmurlar yüzünden kısmen kapalı. Yardım edebilir misiniz?

Benimle sanki bir lütufmuş gibi konuşmadı. O çok iyi bildiğim tepeden bakan tonu kullanmadı. Başka herhangi bir yetkili subayla konuşur gibi konuştu ve içimde bir şeyler tutuştu. Onun sorununu iki günde çözdüm. Rotaları yeniden düzenledim, sivil taşımacılarla müzakere ettim ve perşembe öğleden sonra üç kamyon tüm gerekli ekipmanlarla toplama noktasında hazırdı.

Emre teşekkür etmek için ofisime geri döndü ve beni Kayseri merkezinde küçük bir kafeye çaya davet etti. Üç saat boyunca konuştuk. Hayatından, bordo bereli olmak için çektiği acılardan, aylarca süren uykusuzluktan, soğuktan ve zihinsel zorluklardan bahsetti. Sıra bana geldiğinde, orduya girdiğimden beri ilk kez tamamen dürüst oldum. Adana’dan, ailemden, akademideki yalnızlıktan, üssün koridorlarındaki görünmezliğimden ve yarım saygı almak için iki kat fazla çalışmak zorunda olmaktan duyduğum yorgunluktan bahsettim. Emre sözümü kesmedi, küçümsemedi, kolay çözümler sunmadı. Sadece dinledi.

Ayrılırken bana şu unutulmaz cümleyi kurdu:

— Derya, ülkeye silahlarla hizmet eden insanlar var; bir de sessiz yetkinlikle hizmet edenler. Sen ikinci türdensin ve bu, birçok kişinin hayal edebileceğinden çok daha değerli.

İlişkimiz zamanla derinleşti. Her fırsatta Kayseri’ye döndü, dağlarda yürüdük, hayatın ve görevin anlamı üzerine konuştuk. İki bin yirmi üç yılının Ocak ayında, Erciyes yakınlarında karlı bir dağın tepesinde bana evlenme teklif etti. Yanımda sadece beyaz bir sessizlik vardı; ellerimi tuttu ve hayatının geri kalanını tanıdığı en güçlü ve cesur insanla geçirmek istediğini söyledi. “Evet” dedim ve yıllardır ilk kez bir yere, bir kalbe ait olduğumu hissettim.

Nişanlanmamız üssün içindeki günlük dinamikleri değiştirmedi. Komutanım başarılarımı görmezden gelmeye devam ediyor, teğmen Burak gibi bazı subaylar ise arkamdan “ofis işi yapabilen kadın” diyerek küçümseyici şakalar yapıyordu. Yemekhanede hakkımda söylenenleri duyduğumda içimdeki öfkeyi yutmak zorunda kalmıştım; çünkü tepki verirsem “kırılgan ve baskıyla başa çıkamayan kadın” etiketi yapıştırılacaktı.

Fakat Mayıs sonuna doğru her şeyi değiştirecek bir emir geldi. Hava Kuvvetleri ve Özel Kuvvetler arasında ortak bir tatbikat olan Operasyon Karakuş’un lojistiğini koordine etmek üzere görevlendirilmiştim. İki yüzün üzerinde askerin, helikopterlerin ve kara birliklerinin katıldığı on günlük devasa bir tatbikattı bu. Genç bir kadın teğmen olarak bu kadar büyük bir sorumluluğu üstlenmem bazıları için şaşkınlık, bazıları içinse başarısızlığımı izlemek için bir fırsattı.

On altı saatlik mesai günleriyle her detayı planladım. Acil durum protokolleri, tedarik zincirleri ve iletişim ağları kusursuz bir şekilde hazırlandı. Tatbikatın dördüncü gününde kriz patlak verdi: Keşif uçuşu yapan bir helikopter mekanik arıza nedeniyle dağlık alanda acil iniş yapmak zorunda kaldı ve yedek parça gerekiyordu. Tatbikat komutanı Albay Mehmet çadırıma gelip bunu çözmek için iki saati olduğunu söyledi.

Hemen sivil ve askeri havacılık ağlarını taradım. Kayseri’deki özel bir bakım şirketinde uyumlu bir parça buldum. Acil ödemeyi onaylayıp bir araç ayarladım ve bakım ekibini olay yerine sevk ettim. Arızadan tam yüz on beş dakika sonra helikopter yeniden havadaydı. Albay Mehmet çadırıma gelip olağanüstü bir iş çıkardığımı söyledi. Tatbikatın son günündeki kapanış töreninde ise tüm birliğin önünde adımı anarak, lojistik koordinasyonumun profesyonellik ve bağlılık örneği olduğunu ilan etti. Büyük bir alkış koparken, nihayet emeğimin bir karşılık bulduğunu hissettim.

Ancak derin yapıdaki zihniyetlerin tek bir başarıyla tamamen değişmeyeceğini çok iyi biliyordum. Nitekim Temmuz başında, Üssün Ana Auditoryumu’nda düzenlenen uzmanlık toplantısında her şey su yüzüne çıktı.

Toplantıda Burak, ortak operasyonlar için kendi geliştirdiğini iddia ettiği yeni bir lojistik planı sunuyordu. Sunumu dinlerken öfkem kabardı; çünkü anlattığı model, birkaç hafta önce Operasyon Karakuş’ta bizzat benim uyguladığım ve raporladığım sistemin neredeyse bire aynısıydı, sadece daha kötü ve basitleştirilmiş bir versiyonuydu. Burak sunumunu bitirip soruları kabul ettiğinde salon sessizliğe büründü.

O anda arka sıralardan bir el kalktı. Bu, Özel Kuvvetler temsilcisi olarak orada bulunan Yüzbaşı Emre’ydi. Salonun nefesi kesildi; bordo bereli bir subay konuştuğunda herkes dinlerdi. Emre ayağa kalktı, doğrudan Burak’ın gözlerinin içine baktı ve o sert, itiraz kabul etmez tonuyla konuşmaya başladı:

— Teğmen Burak, sunumdaki çabanızı takdir ediyorum. Ancak önerdiğiniz lojistik modelin, birkaç hafta önce Teğmen Derya’nın Operasyon Karakuş’ta başarıyla uyguladığı modelle neredeyse özdeş olduğunu belirtmek zorundayım. Aslında onun çalışmasının daha zayıf bir versiyonudur. Eğer ortak operasyonlar için bir standart belirleyeceksek, Teğmen Derya’nın yarattığı kusursuz modeli baz almalıyız.

Auditoryumda mutlak bir sessizlik hüküm sürdü. Burak kıpkırmızı kesilmişti. Emre durmadı, devam etti:

— Operasyon Karakuş sırasında Teğmen Derya iki yüz askeri, düzinelerce aracı ve helikopteri kusursuz koordine etti, kritik bir arızayı iki saatten kısa sürede çözdü. Bu üssün koridorlarında bazı kişilerin onun hakkında ‘sadece imaj için orada olduğu’ yönünde dedikodular yaptığını duyuyorum. Burada açıkça söylemek isterim ki; bu iddialar sadece yanlış değil, aynı zamanda son derece onursuz birer önyargıdır. Derya bu ordunun en yetkin subaylarından biridir.

O an salondaki tüm gözler bana çevrildi. Komutanların bakışlarındaki o soğuk mesafenin kırıldığını, yerine derin bir mesleki saygının geçtiğini gördüm. Emre yerine otururken bana hafifçe gülümsedi.

Emre’nin ana auditoryumda yaptığı o cesur ve sarsıcı konuşmanın ardından salonda dakikalarca süren derin bir sessizlik hüküm sürdü. Hiç kimse tek bir kelime edemiyordu. Burak, kıpkırmızı kesilen yüzüyle önündeki not kağıtlarına bakıyor, etraftaki kıdemli subaylar ise yıllardır göz ardı etmeye çalıştıkları bir gerçeğin yüzlerine bir tokat gibi çarpmasını sindirmeye çalışıyordu. O an, Kayseri Üssü’ndeki yazılı olmayan kuralların ve önyargı duvarlarının ilk kez bu kadar net ve gürültülü bir şekilde çatladığını hissettim.

Toplantı bittikten sonra koridorda yürürken, daha önce beni görmezden gelen, adımlarımı saymayan bazı kıdemli subaylar başlarıyla selam vermeye başladılar. Bu selamlar eskisi gibi sadece birer protokol zorunluluğu değil, içinde gerçek bir mesleki saygı barındıran cinstendi.

Emre ile üssün bahçesindeki sakin bir köşede buluştuğumuzda yüzünde o her zamanki sakin, kararlı gülümsemesi vardı. Ellerimi ellerinin arasına alıp şöyle dedi:

— “Derya, ben sadece hakikatin adını koydum. Sahada döktüğün alın terini başkalarının çalmasına asla izin vermem.”

O gün anladım ki; gerçek güç, yalnız başına savaşmak değil, doğru insanlarla omuz omuza verip adaleti kendi ellerinle inşa etmekti.

Temmuz ayının ortalarına doğru, üssün lojistik dinamikleri tamamen değişmeye başlamıştı. Artık tedarik zinciriyle ilgili en karmaşık sorunlar çözülmek istendiğinde ilk danışılan kişi ben oluyordum. Komutanım bile sabah yoklamalarından geçerken artık başını sallayıp geçmek yerine, gözlerimin içine bakarak net bir “Günaydın, Teğmenim” demeye başlamıştı. Görünmezlik zırhı üzerimden yavaş yavaş kalkıyor, yerine hak ettiğim görünürlük geliyordu.

Ancak askeri hayatta sükunet hiçbir zaman uzun sürmezdi. Ağustos ayının başında, Doğu sınırındaki dağlık arazide beklenmedik bir kriz rapor edildi. Bölgede yaşanan şiddetli toprak kaymaları ve ani sel felaketi nedeniyle, sınır karakollarıyla olan kara bağlantısı tamamen kesilmişti. Karakollardaki askerlerin kritik tıbbi malzeme ve gıda ikmal desteğine acilen ihtiyacı vardı. Hava koşulları son derece sertti; klasik kargo uçakları bu sarp kanyonlara inemezdi.

Üs komutanlığı acil durum kriz masası oluşturduğunda, bu kez masanın başında ben oturuyordum. Görev, helikopter filolarıyla koordineli bir şekilde en zorlu hava koşullarında havadan ikmal koridoru oluşturmaktı.

Operasyonun merkezi Kayseri’den yönetiliyor, saha koordinasyonu ise doğrudan benim hazırladığım stratejik rotalar üzerinden yürütülüyordu. Saatler süren titiz bir çalışmayla, rüzgar koridorlarını ve dağ yamaçlarındaki hava akımlarını hesaplayarak üç adet Sikorsky helikopteri için en güvenli uçuş rotasını çıkardım.

Operasyon başladığında telsiz başında nefesimi tutarak izledim. Pilotlar, hazırladığım haritalar ve zaman çizelgeleri sayesinde en tehlikeli vadilerden hiçbir kazaya uğramadan geçtiler. İkmaller tam vaktinde karakollara ulaştırıldı. Akşam operasyon başarıyla tamamlanıp pilotlar üsse döndüğünde, filo komutanı doğrudan operasyon çadırıma gelerek elimi sıktı:

— “Teğmen Derya, hazırladığın rota olmasaydı o fırtınada o kanyonu aşamazdık. Harika bir iş çıkardın.”

Bu kez içimde ne bir şok ne de şaşkınlık vardı. Sadece derin bir tatmin ve “Ben bu işin tam merkezindeyim” diyebilmenin huzuru vardı.

Ağustos ayının sonunda, yoğun operasyon takviminin arasında hayatımızın en önemli adımı için hazırlıklara başladık. Emre ile Kayseri’de, askeri geleneklere uygun ama son derece sade ve samimi bir nikah töreni yaptık. Ailem Adana’dan geldi; babam ilk başta ordunun beni yutacağından korkmuş olsa da, üniformalı halimle ve yanımda duran bordo bereli nişanlımla gözlerindeki gurur gözyaşlarını saklayamadı. Annem ise sıkıca sarılıp sonunda içindeki o derin korkunun yerini saygıya bıraktığını fısıldadı.

Nikahımızdan birkaç hafta sonra, Emre’nin Doğu’daki ana birliğine tayini çıktı. Benim için ise Kayseri Üssü’ndeki lojistik komutanlığında üst düzey bir terfi ve yeni bir görev dönemi başlamıştı. Artık sadece bir teğmen değil, birliğin en güvenilen lojistik planlamacılarından biriydim.

Bir sonbahar akşamı, Kayseri üssünün geniş pistinde gün batımını izlerken gökyüzünün kızıl ve mor tonlarına büründüğünü gördüm. Buraya ilk geldiğim o soğuk nisan sabahını hatırladım; omuzlarımdaki yükün ne kadar ağır, etrafımdaki duvarların ne kadar kalın olduğunu…

Ama şimdi her şey yerli yerindeydi. Ne görünmez bir gölgeydim ne de sadece bir unsur. Ben Derya’ydım; dağların rüzgarını, lojistiğin çarklarını ve kendi kaderini kendi elleriyle yazan bir subaydım. Emre elimi tuttuğunda, önümüzdeki yolun ne kadar uzun ve zorlu olursa olsun, birlikte gökyüzünün ve toprağın en güzel yerinde kendi imzamızı bırakacağımızı biliyordum.

.

.

https://www.youtube.com/watch?v=4jf_vru5IB0